Khmer Dictionary

ទ្វិសប្ដាហ៍

(ម.ព. ទ្វិសប្ដាហៈ)។

ទ្វិសប្ដាហ៍ នាម

[ទ្វិ-ស័ប-ប្ដា] tvisbabda≈

(ម.ព. ទ្វិសប្ដាហៈ)។

ទ្វី

ពីរ។

ទ្វី គុណនាម

[ទ្វី] tvi

ពីរ។

ទ្វីគុណ

ដែលគុណដោយចំណែកពីរ, ដែលចម្រើនមួយជាពីរ។

ទ្វីគុណ គុណនាម

[ទ្វី-គុន] tvikun

ដែលគុណដោយចំណែកពីរ, ដែលចម្រើនមួយជាពីរ។

ទ្វីប

ផ្នែកដ៏ធំនីមួយៗនៃផែនដីដែលខណ្ឌដោយសមុទ្រ :

ទ្វីប នាម ១)

[ទ្វីប] tvib

ប្រទេសដែលឋិតជាក់ស្ដែងក្នុងកណ្ដាលទឹក (កោះ)។

ទ្វីប នាម ២)

[ទ្វីប] tvib

ផ្នែកដ៏ធំនីមួយៗនៃផែនដីដែលខណ្ឌដោយសមុទ្រ :

ទ្វីស

ឈ្មោះបទភ្លេងនិងចង្វាក់រាំមួយបែបមានដើមកំណើតនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក។

ទ្វីស នាម

[ទ្វីស] tvis≈

ឈ្មោះបទភ្លេងនិងចង្វាក់រាំមួយបែបមានដើមកំណើតនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក។

ទ្វេ

ពីរ :

ទ្វេ គុណនាម

[ទ្វេ] tve

ពីរ :

ទ្វេគុណ

ដូចគ្នានឹងទ្វីគុណដែរ។

ទ្វេគុណ គុណនាម

[ទ្វេ-គុន] tvekun

ដូចគ្នានឹងទ្វីគុណដែរ។

ទ្វេគ្រាះ

ការប្រកាន់យកចំណែកពីរផ្ទុយពីគ្នា តែមានដំណើរឬគោលបំណងទៅកាន់ទីដៅតែមួយ :

ទ្វេគ្រាះ នាម

[ទ្វេ-គ្រាស] tvekros

ការប្រកាន់យកចំណែកពីរផ្ទុយពីគ្នា តែមានដំណើរឬគោលបំណងទៅកាន់ទីដៅតែមួយ :

ទ្វេគ្រោះ

ស្ថានភាពមួយដែលមានការលំបាកខ្លាំងក្នុងការសម្រេចចិត្តយកជម្រើសមួយក្នុងចំណោមជម្រើសឯទៀត។

ទ្វេគ្រោះ នាម

[ទ្វេ-គ្រោះ] tvekroeah≈

ស្ថានភាពមួយដែលមានការលំបាកខ្លាំងក្នុងការសម្រេចចិត្តយកជម្រើសមួយក្នុងចំណោមជម្រើសឯទៀត។

ទ្វេតាអេឡិចត្រុង

គូអេឡិចត្រុងវ៉ាឡង់ដែលបង្កើតសម្ព័ន្ធកូវ៉ាឡង់រវាងអាតូមពីរជិតគ្នា។

ទ្វេតាអេឡិចត្រុង នាម

[ទ្វេ-តា-អេ-ឡិច-ត្រុង] tvetaaelechtrung≈

គូអេឡិចត្រុងវ៉ាឡង់ដែលបង្កើតសម្ព័ន្ធកូវ៉ាឡង់រវាងអាតូមពីរជិតគ្នា។

ទ្វេទិស

(ប.ព.) ការបញ្ជូនទិន្នន័យ (គមនាគមន៍) រវាងប្រព័ន្ធឧបករណ៍ពីរក្នុងទិសដៅទៅវិញទៅមក។

ទ្វេទិស ន., គុ.

[ទ្វេ-ទឹស] tvetoes≈

(ប.ព.) ការបញ្ជូនទិន្នន័យ (គមនាគមន៍) រវាងប្រព័ន្ធឧបករណ៍ពីរក្នុងទិសដៅទៅវិញទៅមក។

ទ្វេធា

(គណិត.) ពហុធាដែលមានពីរតួ។

ទ្វេធា នាម

[ទ្វេ-ធា] tvethea≈

(គណិត.) ពហុធាដែលមានពីរតួ។

ទ្វេធ្វេស

(ម.ព. ធ្វេសទ្វេ)។

ទ្វេធ្វេស កិរិយាសព្ទ

[ទ្វេ-ធ្វេស] tvethves≈

(ម.ព. ធ្វេសទ្វេ)។

ទ្វេបត្ត

ដែលមានស្លាប ស្លឹក ឬត្របកពីរ។

ទ្វេបត្ត គុណនាម

[ទ្វេ-ប៉ាត់] tvebat≈

ដែលមានស្លាប ស្លឹក ឬត្របកពីរ។

ទ្វេបាទ

(ម.ព. ទ្វិបាទ)។

ទ្វេបាទ នាម

[ទ្វេ-បាទ] tvebat

(ម.ព. ទ្វិបាទ)។

ទ្វេពន្ធភាព

ភាពនៃបុគ្គលម្នាក់ដែលពុំទាន់រំលាយចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍មុនផង ហើយរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាថ្មីទៀត, ភាពមានប្រពន្ធពីរឬប្ដីពីរ។

ទ្វេពន្ធភាព នាម

[ទ្វេ-ពន់-ធៈ-ភាប] tvepnotheakpheab≈

ភាពនៃបុគ្គលម្នាក់ដែលពុំទាន់រំលាយចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍មុនផង ហើយរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាថ្មីទៀត, ភាពមានប្រពន្ធពីរឬប្ដីពីរ។

ទ្វេព្យាង្គ

(ម.ព. ព្យាង្គ)។

ទ្វេព្យាង្គ នាម

[ទ្វេ-ព្យាង] tvepyeang

(ម.ព. ព្យាង្គ)។

ទ្វេភាគ

ចំណែកពីរ, ពីរចំណែក :

ទ្វេភាគ នាម

[ទ្វេ-ភាក] tvepheak

ចំណែកពីរ, ពីរចំណែក :

ទ្វេភាគី

ដែលមានភាគពីរ, ដែលមានចំណែកពីរ :

ទ្វេភាគី គុណនាម

[ទ្វេ-ភា-គី] tvepheaki

ដែលមានភាគពីរ, ដែលមានចំណែកពីរ :

ទ្វេភាព

អក្សរដែលតម្រួតគ្នាពីរតួ :

ទ្វេភាព គុ., ន.

[ទ្វេ-ភាប] tvepheap

អក្សរដែលតម្រួតគ្នាពីរតួ :

ទ្វេសញ្ជាតិ

ស្ថានភាពដែលបុគ្គលណាមួយមានភាពជាពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសលើសពីមួយ, សញ្ជាតិពីរ។

ទ្វេសញ្ជាតិ នាម

[ទ្វេ-ស័ញ-ជាត] tvesnhocheat≈

ស្ថានភាពដែលបុគ្គលណាមួយមានភាពជាពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសលើសពីមួយ, សញ្ជាតិពីរ។

ទ្វេស្សជន

ជន, មនុស្សដែលស្អប់ :

ទ្វេស្សជន នាម

[ទ្វេស-សៈ-ជន់] tvessochon

ជន, មនុស្សដែលស្អប់ :

ទ្វេហារ

អ្នកដែលនាំ, ដែលបញ្ជូនរបស់អ្វីៗទៅទាំងពីរនាក់ជាមួយគ្នា; អ្នកសែងអ្វីៗ។ សព្ទនេះ អ្នកប្រាជ្ញតែងកាព្យយកមកប្រើមានន័យថា ពីរនាក់, ទាំងពីរប្រាណ (ប្រើតែខាងកាព្យ) :

ទ្វេហារ នាម

[ទ្វេ-ហា] tvehar

អ្នកដែលនាំ, ដែលបញ្ជូនរបស់អ្វីៗទៅទាំងពីរនាក់ជាមួយគ្នា; អ្នកសែងអ្វីៗ។ សព្ទនេះ អ្នកប្រាជ្ញតែងកាព្យយកមកប្រើមានន័យថា ពីរនាក់, ទាំងពីរប្រាណ (ប្រើតែខាងកាព្យ) :

ទ្ឫស្តិ

(ម.ព. ទ្រឹស្ដិ)។

ទ្ឫស្តិ នាម

[ទ្រឹស] (ជើង ត)] troes](cheungt)a≈

(ម.ព. ទ្រឹស្ដិ)។

ឥទ្ធានុភាព

អានុភាពនៃឫទ្ធិ។

ឥទ្ធានុភាព នាម

[អិត-ធា-នុ-ភាប] ittheanupheap

អានុភាពនៃឫទ្ធិ។

ឥទ្ធិ

ការបានឫទ្ធិ, ការសម្រេចឫទ្ធិ។

ឥទ្ធិ នាម

[អិត-ធិ] itthi

ឫទ្ធិ គឺសេចក្ដីសម្រេច; សេចក្ដីចម្រើន; ដំណើរកើតការ; អានុភាព, អំណាច, អានុភាពដ៏ស័ក្ដិសិទ្ធិឬជាក់ស្ដែង; អស្ចារ្យ; អានុភាពក្រៃលែងជាងធម្មតា ...។

ឥទ្ធិ នាម

[អិត-ធិ-មៈ-តី] itthi

(ម.ព. ឥទ្ធិមន្ត)។

ឥទ្ធិ នាម

[អិត-ធិ-ម៉ន់] itthi

ដែលមានឫទ្ធិឬអ្នកមានឫទ្ធិ (ឫទ្ធិម័ត)។

ឥទ្ធិ នាម

[អិត-ធិ-លាប] itthi

ការបានឫទ្ធិ, ការសម្រេចឫទ្ធិ។

ឥទ្ធិបាទ

(ព.ពុ.) គុណធម៌ប្រៀបដូចជាជើងឬដូចជាជំហាននៃសេចក្ដីសម្រេច, នៃសេចក្ដីចម្រើន; មាន ៤យ៉ាង ១ឆន្ទៈ បំណង; ២វីរិយៈ ព្យាយាម; ៣ចិត្តៈ គំនិត (ចេះតែរស់រវើក) ; ៤វីមំសា ការពិចារណា, ល្បងមើល, ពិសោធមើល; ប្រឡង។ ឥទ្ធិបាទទាំង ៤នេះជាធម៌សំខាន់បំផុតរបស់សត្វលោក (ទាំងផ្លូវលោកទាំងផ្លូវធម៌)

ឥទ្ធិបាទ នាម

[អិត-ធិ-បាត] itthibat

(ព.ពុ.) គុណធម៌ប្រៀបដូចជាជើងឬដូចជាជំហាននៃសេចក្ដីសម្រេច, នៃសេចក្ដីចម្រើន; មាន ៤យ៉ាង ១ឆន្ទៈ បំណង; ២វីរិយៈ ព្យាយាម; ៣ចិត្តៈ គំនិត (ចេះតែរស់រវើក) ; ៤វីមំសា ការពិចារណា, ល្បងមើល, ពិសោធមើល; ប្រឡង។ ឥទ្ធិបាទទាំង ៤នេះជាធម៌សំខាន់បំផុតរបស់សត្វលោក (ទាំងផ្លូវលោកទាំងផ្លូវធម៌)

ឥទ្ធិពល

(ម.ព. ឫទ្ធិពល ក្នុង ឫទ្ធិ)។

ឥទ្ធិពល នាម

[អិត-ធិ-ពល់] erthipul

(ម.ព. ឫទ្ធិពល ក្នុង ឫទ្ធិ)។

ឥទ្ធិ—

(ម.ព. ឥទ្ធិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ឥទ្ធិ— នាម

[អិត-ធិ—] aetthi—≈

(ម.ព. ឥទ្ធិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ឦទិសនាម

(ម.ព. សទិសសូរ)។

ឦទិសនាម នាម

[អ៊ី-ទិ-សៈ-នាម] aitisakneam≈

(ម.ព. សទិសសូរ)។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ] ឬ [អ៊ុ-ទក់] utok

ទឹក។

ឧទក នាម ១)

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-យ័ន] ឬ [អ៊ុ-ទក់-ប-រ៉ិ-យន់] utok

កិច្ចដែលមានទឹកជាទីបំផុត គឺកិច្ចដែលស្រេចត្រឹមការលាងទឹក។

ឧទក នាម ២)

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-យ័ន] ឬ [អ៊ុ-ទក់-ប-រ៉ិ-យន់] utok

ប្រទេសជាទីបំផុតត្រឹមទឹកទ្រដី, ផ្ទៃផែនដីដែលមានទឹកជាទីបំផុតគឺទីបំផុតនៃទឹកទ្រដីទល់នឹងខ្យល់ទ្រទឹក :

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-កាល] utok

កាលឬសម័យមានទឹក គឺរដូវមានភ្លៀង។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-កិច] utok

ការដែលត្រូវប្រើទឹក។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-កី-ឡា] utok

ការលេងទឹក, ល្បែងហែលទឹក។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ក្រី-ឌា] utok

(ម.ព. ឧទកកីឡា)។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-គំ-ភី] utok

ជម្រៅទឹក, ទឹកជ្រៅ។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-ក័ត-ឋាន] utok

ទីដែលមានទឹក; ទីដក់ទឹក។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កន់-នប់] utok

មហាសមុទ្រ។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ទាន] utok

ទានទឹក។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ធា] utok

ធារទឹក, ទនៃទឹក គឺខ្សែឬសំណុំទឹកដែលធ្លាក់ចុះ។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ធា-រា] utok

(ម.ព. ឧទកធារ)។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កន់-ដ] utok

ការឆ្លងទឹក។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-បាត] utok

ពាងទឹក, អាងដាក់ទឹក។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កាប់-ប៉ៈ-ទេស] utok

(ម.ព. ឧទកដ្ឋាន)។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ពិន-ទុ] utok

តំណក់ទឹក។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ភៃ] utok

ភ័យអំពីទឹក គឺភ័យដែលកើតអំពីទឹកលិចឬអំពីលង់ទឹក។

ឧទក គុណនាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ម៉ៃ] utok

ដែលសុទ្ធតែទឹក។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-វា-រី] utok

ទឹកសម្រាប់ក្សត្រិយ៍ទ្រង់ស្រង់ (សំ.បា. ឧទក "ទឹក", វារិ "ទឹក" ដែរ ប៉ុន្តែខ្មែរផ្សំប្រើសន្មតជាពាក្យខ្ពស់)។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-សៈ-មៃ] utok

(ម.ព. ឧទកកាល)។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-សា-ដក់] utok

សំពត់ងូត (រ.ស.) ព្រះឧទកសាដក)។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-សាស] utok

វិជ្ជាស្ទង់ទឹក (ក្នុងមហាសមុទ្រជាដើម)។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-សោត] utok

ខ្សែទឹក។

ឧទក នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ស្រោ-តាស់] utok

(ម.ព. ឧទកសោត)។

ឧទកំ

(ម.ព. ឧទក)។

ឧទកំ នាម

[អ៊ុ-ទៈ-ក័ង] auteakkngo≈

(ម.ព. ឧទក)។

ឧទក—

(ម.ព. ឧទក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ឧទក— នាម

[អ៊ុ-ទៈ-កៈ—] auteakkak—≈

(ម.ព. ឧទក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ឧទយ នាម a

[អ៊ុ-ទៈ-យៈ] utoy

ការលេចឡើង, ការរះ (នៃព្រះអាទិត្យជាដើម) ; សេចក្ដីចម្រើន; ចំណេញ :

ឧទយ កិរិយាសព្ទ b

[អ៊ុ-ទៈ-យៈ] utoy

រះ :

ឧទយ នាម

[អ៊ុ-ទៈ-យៈ] utoy

ឋានន្តរនៃមន្ត្រី :

ឧទយ នាម

[អ៊ុ-ទៈ-យៈ-កាល] utoy

ពេលថ្ងៃរះ (អរុណោទ័យ ឬ សុរិយោទ័យ)។

ឧទយ នាម

[អ៊ុ-ទៈ-យ៉័ប-ប៉ៈ-ទេស] utoy

ប្រទេសថ្ងៃរះ គឺប្រទេសដែលនៅខាងកើតគេបំផុត។

ឧទយ នាម

[អ៊ុ-ទៈ-យ៉័ប-ប្រ-ទេស] utoy

(ម.ព. ឧទយប្បទេស)។

ឧទយ នាម

[អ៊ុ-ទៈ-យៈ-ភាប] utoy

ភាពនៃថ្ងៃរះ; ដំណើរចំណេញ; ភាពនៃសេចក្ដីចម្រើន។