បសុគណន៍
សត្វដែលគេចិញ្ចឹមទុកសម្រាប់លក់ដូរ ឬប្រើប្រាស់ជាកម្លាំង នៅកសិដ្ឋាន ដូចជា គោ ក្របី ចៀម ជាដើម។
Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.
សត្វដែលគេចិញ្ចឹមទុកសម្រាប់លក់ដូរ ឬប្រើប្រាស់ជាកម្លាំង នៅកសិដ្ឋាន ដូចជា គោ ក្របី ចៀម ជាដើម។
[ប៉ៈ-សុ-គន់] baksokno≈
សត្វដែលគេចិញ្ចឹមទុកសម្រាប់លក់ដូរ ឬប្រើប្រាស់ជាកម្លាំង នៅកសិដ្ឋាន ដូចជា គោ ក្របី ចៀម ជាដើម។
សត្វស្លាបដែលគេចិញ្ចឹម :
[ប៉ៈ-សុ-បាក់-សី] baksobaksei≈
សត្វស្លាបដែលគេចិញ្ចឹម :
គ្រូពេទ្យអ្នកថែទាំមើលជំងឺសត្វ, ពេទ្យសត្វ។
[ប៉ៈ-សុ-ពែត] basopetyor
គ្រូពេទ្យអ្នកថែទាំមើលជំងឺសត្វ, ពេទ្យសត្វ។
(ម.ព. បសុពេទ្យ)។
[ប៉ៈ-សុ-ពែត] baksopet≈
(ម.ព. បសុពេទ្យ)។
ភ្នាក់ងារក្រុមពេទ្យសត្វជាអ្នកព្យាបាលរោគសត្វ។
[ប៉ៈ-សុ-ព្យា-បាល] basopyeabal
ភ្នាក់ងារក្រុមពេទ្យសត្វជាអ្នកព្យាបាលរោគសត្វ។
ការចិញ្ចឹមសត្វ។
[ប៉ៈ-សុ-វ៉ាប់-ប៉-កាំ] baksovabbakaam≈
ការចិញ្ចឹមសត្វ។
សត្វចិញ្ចឹម គឺសត្វដែលគេចិញ្ចឹម ដូចយ៉ាងគោ, ក្របី, សេះ, ជ្រូក, មាន់, ទា ជាដើម។
[ប៉ៈ-សុ-ស័ត] bososotvor
សត្វចិញ្ចឹម គឺសត្វដែលគេចិញ្ចឹម ដូចយ៉ាងគោ, ក្របី, សេះ, ជ្រូក, មាន់, ទា ជាដើម។
ថ្នាំព្យាបាលសត្វចិញ្ចឹម; សារធាតុមួយមុខឬច្រើនមុខសម្រាប់បង្ការជំងឺសត្វ ឬព្យាបាលសត្វ។
[ប៉ៈ-សុ-អោ-សុត] baksoaaosot≈
ថ្នាំព្យាបាលសត្វចិញ្ចឹម; សារធាតុមួយមុខឬច្រើនមុខសម្រាប់បង្ការជំងឺសត្វ ឬព្យាបាលសត្វ។
សេចក្ដីសរសើរ, ពាក្យសរសើរ (ឈ្មោះលោកធម៌ទី ៦ក្នុងពួកលោកធម៌ទាំង ៨។
[ប៉ៈ-ស័ង-សា] bosamsa
សេចក្ដីសរសើរ, ពាក្យសរសើរ (ឈ្មោះលោកធម៌ទី ៦ក្នុងពួកលោកធម៌ទាំង ៨។
ដែលជាទីបំផុត, ខាងក្រោយ; ទិសខាងក្រោយ គឺទិសខាងលិច :
[ប័ស-ចិម] baschem
ដែលជាទីបំផុត, ខាងក្រោយ; ទិសខាងក្រោយ គឺទិសខាងលិច :
បស្ចិមលោក, លោកខាងលិច, បណ្ដាប្រទេសស្ថិតនៅប៉ែកខាងលិចទ្វីបអឺរ៉ុប រួមទាំងអាម៉េរិកខាងជើង (ស.រ.អា.និងកាណាដា) :
[ប័ស-ចិម-ប្រ-ទេស] bsachembrotes≈
បស្ចិមលោក, លោកខាងលិច, បណ្ដាប្រទេសស្ថិតនៅប៉ែកខាងលិចទ្វីបអឺរ៉ុប រួមទាំងអាម៉េរិកខាងជើង (ស.រ.អា.និងកាណាដា) :
ផ្លូវបស្សាវៈ គឺទ្វារមូត្រ ឬទ្វារតូច (ទ្វារនោម) :
[ប៉័ស-សា-វ៉ៈ-ម័ក] bossavmokk
ផ្លូវបស្សាវៈ គឺទ្វារមូត្រ ឬទ្វារតូច (ទ្វារនោម) :
ការបន្ទោបស្សាវៈ។
[ប៉័ស-សា-វ៉ៈ] bossaveak
ទឹកមូត្រ (ទឹកនោម) :
[ប៉័ស-សា-វ៉ៈ-កិច] bossaveak
ការបន្ទោបស្សាវៈ។
ខ្យល់ដកដង្ហើមចូល, ដង្ហើមចូល; ច្រើននិយាយរួមជា អស្សាសៈបស្សាសៈ គឺខ្យល់ដង្ហើមចេញនិងដង្ហើមចូល។
[ប៉័ស-សា-សៈ] bossasak
ខ្យល់ដកដង្ហើមចូល, ដង្ហើមចូល; ច្រើននិយាយរួមជា អស្សាសៈបស្សាសៈ គឺខ្យល់ដង្ហើមចេញនិងដង្ហើមចូល។
គ្រឿងសម្រាប់ប្រហារ, សម្រាប់វាយ មានបាតដៃ, ដំបង, ព្រនង់, កាំបិត ពូថៅ ឬវត្ថុផ្សេងៗជាច្រើនទៀត ដែលគេអាចយកមកវាយគ្នាឱ្យមានរបួសស្នាម ឬស្លាប់បាន, ជួនកាលគេជេរគ្នាដោយវាចា ក៏ហៅថាប្រហារដែរ។
[ប៉ៈ-ហៈ-រ៉ៈ-ណៈ-វ័ត-ថុ] bakhakraknakvtatho≈
គ្រឿងសម្រាប់ប្រហារ, សម្រាប់វាយ មានបាតដៃ, ដំបង, ព្រនង់, កាំបិត ពូថៅ ឬវត្ថុផ្សេងៗជាច្រើនទៀត ដែលគេអាចយកមកវាយគ្នាឱ្យមានរបួសស្នាម ឬស្លាប់បាន, ជួនកាលគេជេរគ្នាដោយវាចា ក៏ហៅថាប្រហារដែរ។
ការផ្ដាច់ទំនាក់ទំនង, ការលះបង់, ការបដិសេធ ឬការប្រកាសឈប់ទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ។
[ប៉ៈ-ហា-ណៈ-កាំ] bakhanakkaam≈
ការផ្ដាច់ទំនាក់ទំនង, ការលះបង់, ការបដិសេធ ឬការប្រកាសឈប់ទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ។
អ្នកដែលទទួលមូលប្បទានបត្រ (សែក) និងទូទាត់យកសាច់ប្រាក់ពីធនាគារ :
[ប៉ៈ-ហា-រ៉ិត] bakharet≈
អ្នកដែលទទួលមូលប្បទានបត្រ (សែក) និងទូទាត់យកសាច់ប្រាក់ពីធនាគារ :
អ្នកចេញមូលប្បទានបត្រ (សែក) ដែលមានតម្លៃអាចប្រើប្រាស់បាន :
[ប៉ៈ-ហា-រ៉ាក់] bakharak≈
អ្នកចេញមូលប្បទានបត្រ (សែក) ដែលមានតម្លៃអាចប្រើប្រាស់បាន :
ការរកស៊ី ការធ្វើជំនួញក្រៅប្រទេស។
[ប៉ៈ-ហិ-ពា-ណិច] bakhepeanech≈
ការរកស៊ី ការធ្វើជំនួញក្រៅប្រទេស។
[បា] ba
អ្នក។
[បា] ba
ពាក្យសម្រាប់ហៅកូនប្រុស ឬមនុស្សអ្នកមានអានុភាពតិចជាងខ្លួនដែលទុកស្មើកូនប្រុសបង្កើត :
[បា] ba
ឪពុក; ពាក្យសម្រាប់ហៅមនុស្សប្រុស ឬសត្វឈ្មោលដែលជាគូគ្នានឹង មេ ថា :
តួប៉មទាំងប្រាំនៅរួតទីបីនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត :
[បា-កាន] bakan
ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់។
[បា-កាន] bakan
តួប៉មទាំងប្រាំនៅរួតទីបីនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត :
[បាក់] bak
ភ្លាត់, ឃ្លាត, ខ្ទេចខុសពីប្រក្រតី ឬពីទីទំនងដើម (ចំពោះតែអ្វីៗដែលរឹង, ដែលស្រួយ) :
[បាក់-កំ-ពង់] bak
បាក់ភ្លូកទៅរកតែកំពង់មួយៗ ឬទៅទិញដូរតែនៅទីផ្សារណាមួយ ឬក៏នៅផ្ទះលក់ទំនិញណាមួយ។
[បាក់-កំ-ពង់] bak
បើជា (ព.ប្រ.) ថាទំនិញស្លាប់ថ្លៃមិនឡើងមិនចុះ។
[ធ្មេញ-បាក់] bak
ធ្មេញដែលរដករបូតចេញ។
[បាក់-កំ-ឡាំង] bak
ថយកម្លាំងខ្សោយទ្រមដោយធ្វើការធ្ងន់លង់ហួសប្រមាណ។
[បាក់-កុម-ព័ន] bak
ខ្លាចរាងចាលរអាដូចជាពួកកុម្ព័ណ្ឌ (កុម្ភណ្ឌ) ដែលបាក់ស្បាត ខ្លាចពួកទេវតាឬខ្លាចពួកអសុរ។
[បាក់-ចិត្ត] bak
ងប់ស៊ប់ចិត្តទៅរកឥតងាកបែរ។
[បាក់-ទ័ព] bak
ពួកកងទ័ពច្បាំងចាញ់គេរត់រប៉ាត់រប៉ាយថយចេញ។
[បាក់-ធ្មុង] bak
(ព.ប្រ.) អស់អំណាច អស់ពិសដូចត្រីបាក់ធ្មុង។
[បាក់-ពន់-លូក] bak
ផ្អើលភ្លូកចុះចូលកោតខ្លាចដោយគោរពស៊ប់ចិត្ត។
[បាក់-ភ្លូក] bak
(ម.ព. បាក់ពន្លូក)។
[បាក់-មុក] bak
(ព.ប្រ.) អាម៉ាស់មុខ, ទាបមុខ គឺជ្រុបមុខចុះ ព្រោះអ្នកណាមួយធ្វើឱ្យអាប់ឱន។ល។
[បាក់-ស្មា-រៈ-ដី] bak
ឆាប់ភ័យខ្លាច លែងមានសេចក្ដីក្លាហាន និងទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯងដោយសារនរណាម្នាក់ ឬព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយ ដែលធ្វើឱ្យគេលែងចង់ធ្វើរឿងដដែលនោះ។
[បាក់-អំ-នួត] bak
ខូចអំនួតលែងហ៊ានអួតតទៅទៀត ព្រោះអួតហួសហេតុលើសទំនង។
ដែលខូចសាច់រឹងរកកល់នឹងពុក (ចំពោះតែឈើ) :
[បាក់-គាំ] bakakoam
ដែលខូចសាច់រឹងរកកល់នឹងពុក (ចំពោះតែឈើ) :
ល្ហិតល្ហៃរសេះរសោះព្រោះអត់អាហារហួសពេល :
[បាក់-ជ័រ-បាយ] bakochoarobay
ល្ហិតល្ហៃរសេះរសោះព្រោះអត់អាហារហួសពេល :
ឈ្មោះឈើភ្នំមួយប្រភេទ ដើមនិងស្លឹកស្រដៀងនឹងចម្ប៉ា-ស, មានផ្កាក្រអូប :
[បាក់-ដង] bakodong
ឈ្មោះឈើភ្នំមួយប្រភេទ ដើមនិងស្លឹកស្រដៀងនឹងចម្ប៉ា-ស, មានផ្កាក្រអូប :
ដែលហើមសាច់ច្របាច់សង្កត់ទៅទ្រុឌខូងស្លាំងឥតមានឈាមដោយរោគហើមខ្លួន ឬហើមដៃហើមជើង :
[បាក់-ដំ-ឡូង] bakadamloung
ដែលហើមសាច់ច្របាច់សង្កត់ទៅទ្រុឌខូងស្លាំងឥតមានឈាមដោយរោគហើមខ្លួន ឬហើមដៃហើមជើង :
មធ្យមសិក្សាបត្រភាគទី២, សញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ :
[បាក់-ឌុប] bakdub≈
មធ្យមសិក្សាបត្រភាគទី២, សញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ :
ភាវៈរស់ឯកកោសិកាមានទំហំតូចមើលឃើញដោយមីក្រូទស្សន៍ មានរាងជាស៊្វែរ ដំបង ឬក្បៀស ហើយរស់នៅក្នុងដី ទឹក និងខ្យល់ អាចជាមានប្រយោជន៍ឬបង្កជំងឺដល់មនុស្ស សត្វ និងរុក្ខជាតិ :
[បាក់-តេ-រី] bakteri≈
ភាវៈរស់ឯកកោសិកាមានទំហំតូចមើលឃើញដោយមីក្រូទស្សន៍ មានរាងជាស៊្វែរ ដំបង ឬក្បៀស ហើយរស់នៅក្នុងដី ទឹក និងខ្យល់ អាចជាមានប្រយោជន៍ឬបង្កជំងឺដល់មនុស្ស សត្វ និងរុក្ខជាតិ :
វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីលក្ខណៈ សណ្ឋាន ការលូតលាស់ វដ្ដជីវិត និងសកម្មភាពរបស់បាក់តេរីទៅលើសព៌ាង្គកាយមនុស្ស សត្វ និងរុក្ខជាតិ :
[បាក់-តេ-រី-វិត-ទ្យា] bakterivittyea≈
វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីលក្ខណៈ សណ្ឋាន ការលូតលាស់ វដ្ដជីវិត និងសកម្មភាពរបស់បាក់តេរីទៅលើសព៌ាង្គកាយមនុស្ស សត្វ និងរុក្ខជាតិ :
បាក់បបខ្លាចរាប។
[បាក់-បប] bakabab
ចុះចាញ់រាបឥតហ៊ានខ្វើកព្រមទាំងមានរបបរាបសារៀបរយផង។
[បាក់-បប-ខ្លប-ខ្លាច] bakabab
បាក់បបខ្លាចរាប។
ថ្នាំងមេជើង, ម្រាមជើង ឬ ពាក់កណ្ដាលបាតជើង ដែលប្រេះដោយរោគឃ្លង់ដែក :
[បាក់-ផ្ដៅ] bakaphdau
ថ្នាំងមេជើង, ម្រាមជើង ឬ ពាក់កណ្ដាលបាតជើង ដែលប្រេះដោយរោគឃ្លង់ដែក :
(ព.ប្រ.) ដែលបែកបាក់ប្ដីប្រពន្ធ, ដែលកំព្រាឪពុកឬម្ដាយ :
[បាក់-មែក] bakmek≈
(ព.ប្រ.) ដែលបែកបាក់ប្ដីប្រពន្ធ, ដែលកំព្រាឪពុកឬម្ដាយ :
(ព.ប្រ.) លង់ទ្រនេសទៅណាមិនរួចដោយត្រូវនឹងគ្រឿងប្រហារមានរបួសជាទម្ងន់, ដូចជារទេះបាក់ (និយាយចំពោះតែសត្វកាច) :
[បាក់-រ-ទេះ] bakroteeah≈
(ព.ប្រ.) លង់ទ្រនេសទៅណាមិនរួចដោយត្រូវនឹងគ្រឿងប្រហារមានរបួសជាទម្ងន់, ដូចជារទេះបាក់ (និយាយចំពោះតែសត្វកាច) :
ដែលប្រែសាច់រកកល់ស្អុយខូចរសជាតិប្រក្រតីដើម (ច្រើនប្រើចំពោះតែត្រី) :
[បាក់-សាច់] bakosach
ដែលប្រែសាច់រកកល់ស្អុយខូចរសជាតិប្រក្រតីដើម (ច្រើនប្រើចំពោះតែត្រី) :
បាក់ចិត្តខ្លាចរអាលែងហ៊ានបញ្ចេញរូបស្បាតតទៅទៀត :
[បាក់-ស្បាត] bakosbat
បាក់ចិត្តខ្លាចរអាលែងហ៊ានបញ្ចេញរូបស្បាតតទៅទៀត :
ឈ្មោះភ្នំតូច ១ក្នុងខេត្តសៀមរាប, មានប្រាសាទថ្មបុរាណតូចមួយនៅលើនោះ។
[បា-ខែង] bakhaeng
ឈ្មោះភ្នំតូច ១ក្នុងខេត្តសៀមរាប, មានប្រាសាទថ្មបុរាណតូចមួយនៅលើនោះ។
ឈ្មោះប្រាសាទថ្មបុរាណ១នៅស្រុកសូទ្រនិគម (ស្រុករលួស) ក្នុងខេត្តសៀមរាប។
[បា-គង] bakong
ឈ្មោះប្រាសាទថ្មបុរាណ១នៅស្រុកសូទ្រនិគម (ស្រុករលួស) ក្នុងខេត្តសៀមរាប។
ឈ្មោះប្រាសាទបុរាណ ១ក្នុងស្រុកសូទ្រនិគម នៅខាងជើងប្រសាទបាគង។
[បា-គោ] bakou
ឈ្មោះប្រាសាទបុរាណ ១ក្នុងស្រុកសូទ្រនិគម នៅខាងជើងប្រសាទបាគង។
[បាង] bang
មាត់ច្រកសមុទ្រដែលមានសណ្ឋានលយលូកចេញ :
ឈ្មោះក្រុងរបស់ប្រទេសសៀមដែលតាំងជារាជធានីសព្វថ្ងៃនេះ; ក្នុងសម័យនេះ សៀមហៅថា ក្រុងទេពមហានគរ ឬហៅត្រឹមតែ ក្រុងទេព ក៏បាន។
[បាង-កក] bangokok
ឈ្មោះក្រុងរបស់ប្រទេសសៀមដែលតាំងជារាជធានីសព្វថ្ងៃនេះ; ក្នុងសម័យនេះ សៀមហៅថា ក្រុងទេពមហានគរ ឬហៅត្រឹមតែ ក្រុងទេព ក៏បាន។
[បាច] bach
លើកជះ, សាច, ប្រាយ :
(សំនួន.) និយាយចោទប្រកាន់ឬទម្លាក់កំហុសដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក។
[បាច-ទឹក] bachtoek≈
(សំនួន.) និយាយចោទប្រកាន់ឬទម្លាក់កំហុសដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក។
ឈ្មោះល្បែងលេងទឹកមួយប្រភេទសម្រាប់ពួកក្មេងលេងបាចទឹកមុជទឹកចាប់ញៀចគ្នា គឺក្មេងម្នាក់បាចទឹកទៅរកក្មេងម្នាក់ដោយស្រែកថា បាចសរ! ហើយមុជគេចក្នុងទឹក, ក្មេងម្នាក់ដែលមិនមុជទឹកនោះប្រុងចាំចាប់ញៀច, បើឃើញងើបត្រង់ជិតខ្លួន ក៏ស្ទុះទៅចាប់ស្លឹកត្រចៀកជាប់ស្រែកថា ញៀច!, បើអ្នកមុជងើបនោះ
[បាច-ស] bachosor
ឈ្មោះល្បែងលេងទឹកមួយប្រភេទសម្រាប់ពួកក្មេងលេងបាចទឹកមុជទឹកចាប់ញៀចគ្នា គឺក្មេងម្នាក់បាចទឹកទៅរកក្មេងម្នាក់ដោយស្រែកថា បាចសរ! ហើយមុជគេចក្នុងទឹក, ក្មេងម្នាក់ដែលមិនមុជទឹកនោះប្រុងចាំចាប់ញៀច, បើឃើញងើបត្រង់ជិតខ្លួន ក៏ស្ទុះទៅចាប់ស្លឹកត្រចៀកជាប់ស្រែកថា ញៀច!, បើអ្នកមុជងើបនោះ