Khmer Dictionary

អនវទ្យ នាម

[អៈ-នៈ-វ័ត] aonovotyor

អ្នកដែលឥតទោស; អំពើដែលគ្មានទោស, ឥតកំហុស។

អនវ៉ន

អង្វរ (សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ តាមដោយកវីត្រូវការ) :

អនវ៉ន កិរិយាសព្ទ

[អន-វ៉ន] aonovon

អង្វរ (សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ តាមដោយកវីត្រូវការ) :

អនវ័ទ្យ

(ម.ព. អនវទ្យ)។

អនវ័ទ្យ នាម

[អៈ-នៈ-វ័ត] aakneakvta≈

(ម.ព. អនវទ្យ)។

អនស្ចារ្យ

ដែលមិនមែនជាអស្ចារ្យ, ដែលមិនគួរទះដៃស្ងើច, ដែលមិនគួរស្ងើច :

អនស្ចារ្យ គុណនាម

[អៈ-ណ័ស-ស្ចា] aonoscharyor

ដែលមិនមែនជាអស្ចារ្យ, ដែលមិនគួរទះដៃស្ងើច, ដែលមិនគួរស្ងើច :

អនឡាញ

(ប.ព.) កំពុងជាប់ (មិនដាច់) ឬប្រុងប្រៀបធ្វើការជាមួយឧបករណ៍ឬបណ្ដាញណាមួយ :

អនឡាញ គុណនាម

[អន-ឡាញ] anlanh≈

(ប.ព.) ដែលស្ថិតក្នុងសភាពអនឡាញ :

អនឡាញ គុណកិរិយា

[អន-ឡាញ] anlanh≈

(ប.ព.) កំពុងជាប់ (មិនដាច់) ឬប្រុងប្រៀបធ្វើការជាមួយឧបករណ៍ឬបណ្ដាញណាមួយ :

អនាកុល

ដែលមិនច្រឡូកច្រឡំ, មិនច្របូកច្របល់, មិនសៅហ្មង, មិនមានទោស :

អនាកុល គុណនាម

[អៈ-ណា-កុល] aoneakol

ដែលមិនច្រឡូកច្រឡំ, មិនច្របូកច្របល់, មិនសៅហ្មង, មិនមានទោស :

អនាកូល

(ម.ព. អនាកុល)។

អនាកូល គុណនាម

[អៈ-ណា-កូល] aaknakoul≈

(ម.ព. អនាកុល)។

អនាគត

(ម.ព. អនាគតង្សញ្ញាណ)។

អនាគត គុណនាម

[អៈ-ណា-គត់] anakut

ដែលនៅឯមុខ :

អនាគត នាម

[អៈ-ណា-គត់] anakut

កាលឬសម័យខាងមុខ :

អនាគត នាម

[អៈ-ណា-គៈ-ត័ង-ស័ញ-ញ៉ាន] anakut

ញាណជាចំណែកខាងមុខ គឺប្រាជ្ញាដែលអាចដឹងច្បាស់នូវហេតុខាងមុខ :

អនាគត នាម

[អៈ-ណា-គៈ-តៈ-ជាត] anakut

ជាតិឬភពខាងមុខ។

អនាគត នាម

[អៈ-ណា-គៈ-តៈ-ផល់] anakut

ផលទៅខាងមុខ។

អនាគត នាម

[អៈ-ណា-គៈ-តៈ-ភប់] anakut

(ម.ព. អនាគតជាតិ)។

អនាគត នាម

[អៈ-ណា-គៈ-តៈ-ហែត] anakut

ហេតុខាងមុខឬឯភ្នែក។

អនាគត នាម

[អៈ-ណា-គៈ-ត័ង-ស័ញ-ញ៉ាណ] anakut

(ម.ព. អនាគតង្សញ្ញាណ)។

អនាគតកាល

កាលឯមុខ។

អនាគតកាល នាម

[អៈ-ណា-គៈ-តៈ-កាល] ឬ [អៈ-ណា-គត់-តៈ-កាល] aaknakeaktakkal]rue[aaknaktatakkal≈

កាលឯមុខ។

អនាគតិ

សេចក្ដីឬដំណើរមិនលម្អៀង។

អនាគតិ នាម

[អៈ-ណា-គៈ-តិ] aaknakeakte≈

សេចក្ដីឬដំណើរមិនលម្អៀង។

អនាគត—

(ម.ព. អនាគត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អនាគត— នាម

[អៈ-ណា-គៈ-តៈ—] aaknakeaktak—≈

(ម.ព. អនាគត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អនាគម

ដែលមិនឋិតនៅក្នុងសណ្ដាប់ធ្នាប់ឬក្នុងទម្លាប់, ក្នុងទំនៀមទម្លាប់; ដែលមិនកាន់ទម្លាប់ :

អនាគម នាម

[អៈ-ណា-គំ] aoneakom

ការមិនមក; ដំណើរមិនទាន់មកដល់។

អនាគម គុណនាម

[អៈ-ណា-គំ] aoneakom

ដែលមិនឋិតនៅក្នុងសណ្ដាប់ធ្នាប់ឬក្នុងទម្លាប់, ក្នុងទំនៀមទម្លាប់; ដែលមិនកាន់ទម្លាប់ :

អនាគមា

(ម.ព. អនាគម)។

អនាគមា នាម

[អៈ-ណា-គៈ-មា] aaknakeakmea≈

(ម.ព. អនាគម)។

អនាគាមា

(ម.ព. អនាគម)។

អនាគាមា នាម

[អៈ-ណា-គា-មា] aaknakeamea≈

(ម.ព. អនាគម)។

អនាគាមិនី

(ម.ព. អនាគាមី)។

អនាគាមិនី នាម

[អៈ-ណា-គា-មិ-នី] aaknakeamini≈

(ម.ព. អនាគាមី)។

អនាគាមិ—

(ម.ព. អនាគាមី) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។ ត្រូវធ្វើ មី ជា មិ។

អនាគាមិ— នាម

[អៈ-ណា-គា-មិ—] aaknakeami—≈

(ម.ព. អនាគាមី) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។ ត្រូវធ្វើ មី ជា មិ។

អនាគាមី

(ព.ពុ.) លោកុត្តរមគ្គរបស់អនាគាមិបុគ្គល។

អនាគាមី នាម

[អៈ-ណា-គា-មិ] aoneakeami

អ្នកមិនមកកាន់កាមធាតុទៀត គឺអរិយបុគ្គលដែលបានសម្រេចផលទី៣នៃលោកុត្តរធម៌ហើយ, លុះអស់អាយុអំពីជាតិនេះ, តែងតែទៅកើតក្នុងសុទ្ធាវាសព្រហ្មលោក បានសម្រេចអរហត្តផលហើយបរិនិញ្វនក្នុងទីនោះ។

អនាគាមី នាម

[អៈ-ណា-គា-មិ-បុក-គល់] aoneakeami

បុគ្គលដែលបានលុះអនាគាមិផល។

អនាគាមី នាម

[អៈ-ណា-គា-មិ-ផល់] aoneakeami

លោកុត្តរផលរបស់អនាគាមិបុគ្គល។

អនាគាមី នាម

[អៈ-ណា-គា-មិ-ម័ក] aoneakeami

(ព.ពុ.) លោកុត្តរមគ្គរបស់អនាគាមិបុគ្គល។

អនាគារ

(ម.ព. អនាគារវិន័យ)។

អនាគារ នាម

[អៈ-ណា-គា] aaneakear

អ្នកគ្មានផ្ទះ គឺអ្នកដែលលះបង់ផ្ទះលំនៅហើយបួស (បព្វជិត)។

អនាគារ នាម

[អៈ-ណា-គា-រៈ-ធ័រ] aaneakear

ធម៌សម្រាប់បព្វជិត។

អនាគារ នាម

[អៈ-ណា-គា-រៈ-វិ-នៃ] aaneakear

វិន័យសម្រាប់អ្នកបួស។

អនាគារ នាម

[អៈ-ណា-គា-រិ-យៈ] aaneakear

អ្នកដែលមិនមានប្រយោជន៍ដោយផ្ទះឬដោយការគ្រប់គ្រងផ្ទះ (បព្វជិត)។

អនាគារ នាម

[អៈ-ណា-គា-រិ-យៈ-វិ-នៃ] aaneakear

(ម.ព. អនាគារវិន័យ)។

អនាចារ

ការប្រព្រឹត្តខុសបែបបទ, ដែលខុសសណ្ដាប់ធ្នាប់; ការប្រព្រឹត្តអាក្រក់, ដែលខ្ជីខ្ជា, ដែលពុំសមគួរ; ការឥតមារយាទ; មារយាទអាក្រក់ (ច្រើននិយាយថា) :

អនាចារ ន., គុ.

[អៈ-ណា-ចា] aoneachar

ការប្រព្រឹត្តខុសបែបបទ, ដែលខុសសណ្ដាប់ធ្នាប់; ការប្រព្រឹត្តអាក្រក់, ដែលខ្ជីខ្ជា, ដែលពុំសមគួរ; ការឥតមារយាទ; មារយាទអាក្រក់ (ច្រើននិយាយថា) :

អនាតុរភាព

ភាវៈឥតជំងឺ, ដំណើរមិនឈឺចាប់, សុខសប្បាយ, ស្រួលខ្លួន, ជាខ្លួន :

អនាតុរភាព នាម

[អៈ-ណា-តុ-រ៉ៈ-ភាប] aoneatoropheap

ភាវៈឥតជំងឺ, ដំណើរមិនឈឺចាប់, សុខសប្បាយ, ស្រួលខ្លួន, ជាខ្លួន :

អនាត្មា

(ម.ព. អនាត្ម័ន)។

អនាត្មា គុ., ន.

[អៈ-ណា-ត្មា] aaknatmea≈

(ម.ព. អនាត្ម័ន)។

អនាត្ម័ន

អនត្តា។

អនាត្ម័ន គុ., ន.

[អៈ-ណា-ត្ម័ន] aaneatmoan

អនត្តា។

អនាថ

ភាពនៃបុគ្គលដែលគ្មានទីពឹងពំនាក់, ការក្រីក្រលំបាកដោយខ្វះមុខរបររកស៊ីនិងទីជ្រកកោន :

អនាថ គុណនាម ១)

[អៈ-ណាត] aaneath

ដែលឥតទីពឹង, ឥតពំនាក់។

អនាថ គុណនាម ២)

[អៈ-ណាត] aaneath

ណែលណោល; កណ្ដែងកណ្ដោច, ត្រមោច; គួរឱ្យអាណិតពេក, គួរឱ្យអាសូរពេក; គួរឱ្យសង្វេគ, ឱ្យស្លុតចិត្ត :

អនាថ នាម

[អៈ-ណា-ថៈ-ក] aaneath

ដែលធ្វើឱ្យឥតទីពឹងឬធ្វើមិនឱ្យជាពំនាក់បាន។

អនាថ នាម

[អៈ-ណា-ថៈ-ជន់] aaneath

អ្នកដែលឥតទីពឹង :

អនាថ នាម

[អៈ-ណា-ថៈ-បុក-គល់] aaneath

(ម.ព. អនាថជន)។

អនាថ នាម

[អៈ-ណា-ថៈ-ភាប] aaneath

ភាពនៃបុគ្គលដែលគ្មានទីពឹងពំនាក់, ការក្រីក្រលំបាកដោយខ្វះមុខរបររកស៊ីនិងទីជ្រកកោន :

អនាថបិណ្ឌិក

នាមពិសេសរបស់មហាសេដ្ឋីម្នាក់ឈ្មោះសុទត្តនៅក្នុងក្រុងសាវត្ថី, ជាអ្នកកសាងវត្តជេតវ័នឬជេតពន, ជាមហាឧបាសកម្នាក់របស់ព្រះសក្យមុនីគោតមបរមគ្រូ, មានឈ្មោះប្រាកដច្រើនអន្លើក្នុងគម្ពីរពុទ្ធសាសនា :

អនាថបិណ្ឌិក នាម

[អៈ-ណា-ថៈ-បិន-ឌិក] aaneathbendek

នាមពិសេសរបស់មហាសេដ្ឋីម្នាក់ឈ្មោះសុទត្តនៅក្នុងក្រុងសាវត្ថី, ជាអ្នកកសាងវត្តជេតវ័នឬជេតពន, ជាមហាឧបាសកម្នាក់របស់ព្រះសក្យមុនីគោតមបរមគ្រូ, មានឈ្មោះប្រាកដច្រើនអន្លើក្នុងគម្ពីរពុទ្ធសាសនា :

អនាថា

ដូចគ្នានឹង អនាថ :

អនាថា គុណនាម

[អៈ-ណា-ថា] aoneatha

ដូចគ្នានឹង អនាថ :

អនាថោ

(ម.ព. អនាថា)។

អនាថោ គុណនាម

[អៈ-ណា-ថោ] aaknathao≈

(ម.ព. អនាថា)។

អនាថ—

(ម.ព. អនាថ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អនាថ— គុណនាម

[អៈ-ណា-ថៈ—] aaknathak—≈

(ម.ព. អនាថ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អនាទរ

(ព.វ.) ឈ្មោះដំណើរប្រយោគមួយប្រភេទ ប្រើពាក្យថា កាល, កាលដែល, កាលបើ ជាគ្រឿងសម្គាល់ ហៅថា ប្រយោគអនាទរ, ដូចជា កាលដែលខ្ញុំកំពុងនិយាយអំពីរឿងនុះ, ស្រាប់តែគាត់មកឃាត់ខ្ញុំមិនឱ្យនិយាយតទៅទៀត។

អនាទរ នាម

[អៈ-ណា-ទ] aaneator

សេចក្ដីមិនអើពើ; ការពុំគោរព, ពុំយកចិត្តទុកដាក់; ការមិនប្រុងប្រយ័ត្ន; ការពុំនាំពា; ពុំស្រវាស្រទេញ; ដំណើរតោះតើយ, សោះអង្គើយ; ការមើលងាយ :

អនាទរ នាម

[អៈ-ណា-ទៈ-រៈ-កៈ-ថា] aaneator

សម្ដីដែលនិយាយដោយការមិនអើពើ។

អនាទរ នាម

[អៈ-ណា-ទៈ-រៈ-ទុក-កត់] aaneator

(ព.វិ.) អាបត្តិទុក្កដដែលភិក្ខុត្រូវព្រោះការមិនអើពើ, មិនប្រុងប្រយ័ត្ន។

អនាទរ នាម

[អៈ-ណា-ទៈ-រៈ-ភាប] aaneator

ភាវៈតោះតើយ (ព.ផ្ទ.) អាទរភាព)។

អនាទរ នាម

[អៈ-ណា-ទៈ-រៈ-មិត] aaneator

មិត្រដែលរាប់អានគ្នាដោយការមិនស៊ប់ចិត្ត។

អនាទរ នាម

[អៈ-ណា-ទៈ-រៈ-មិត] aaneator

(ម.ព. អនាទរមិត្ត)។

អនាទរ នាម

[អៈ-ណា-ទៈ-រា-ប័ត] aaneator

(ព.វិ.) អាបត្តិដែលភិក្ខុត្រូវព្រោះការមិនអើពើ, មិនប្រុងប្រយ័ត្ន។

អនាទរ នាម

[អា-ណា-ទៈ-រា-ប័ត] aaneator

អាបត្តិដែលភិក្ខុត្រូវព្រោះការមិនអើពើ, មិនប្រុងប្រយ័ត្ន (ព.វិ.)។

អនាទរ នាម

[អៈ-ណា-ទ] aaneator

(ព.វ.) ឈ្មោះដំណើរប្រយោគមួយប្រភេទ ប្រើពាក្យថា កាល, កាលដែល, កាលបើ ជាគ្រឿងសម្គាល់ ហៅថា ប្រយោគអនាទរ, ដូចជា កាលដែលខ្ញុំកំពុងនិយាយអំពីរឿងនុះ, ស្រាប់តែគាត់មកឃាត់ខ្ញុំមិនឱ្យនិយាយតទៅទៀត។

អនាទរា—

(ម.ព. អនាទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អនាទរា— នាម

[អៈ-ណា-ទៈ-រា—] aaknateakrea—≈

(ម.ព. អនាទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អនាទរ—

(ម.ព. អនាទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អនាទរ— នាម

[អៈ-ណា-ទៈ-រៈ—] aaknateakreak—≈

(ម.ព. អនាទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អនាទិភាព

ភាវៈឬដំណើរគ្មានដើម, គ្មានដើមទង :

អនាទិភាព នាម

[អៈ-ណា-ទិ-ភាប] aaneatipheap

ភាវៈឬដំណើរគ្មានដើម, គ្មានដើមទង :

អនាធិបតេយ្យ

ការដែលគ្មានអាធិបតេយ្យ, គ្មានឥស្សរភាព, ដំណើរឥតសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការគ្រប់គ្រង, ភាពនៃប្រជារាស្ត្រដែលមិនមានមគ្គុទ្ទេសក៍ :

អនាធិបតេយ្យ នាម

[អៈ-ណា-ធិ-ប៉ៈ-តៃ] aoneathibteyy

ការដែលគ្មានអាធិបតេយ្យ, គ្មានឥស្សរភាព, ដំណើរឥតសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការគ្រប់គ្រង, ភាពនៃប្រជារាស្ត្រដែលមិនមានមគ្គុទ្ទេសក៍ :

អនាបត្តិ

ដំណើរមិនត្រូវអាបត្តិ (ព.វិ.)។

អនាបត្តិ នាម

[អៈ-ណា-ប័ត] aaneabtte

ដំណើរមិនត្រូវអាបត្តិ (ព.វិ.)។

អនាមយ នាម

[អៈ-ណា-មៈ-យៈ] aoneamoy

ដំណើរមិនមានរោគឬឥតជំងឺ, សេចក្ដីសុខសប្បាយខ្លួន, ដំណើរជាខ្លួន។

អនាមយ នាម

[ក្រុម-អៈ-ណា-ម៉ៃ] aoneamoy

ក្រុមបំបាត់រោគ, ក្រុមសុខាភិបាល។

អនាមយ នាម

[អៈ-ណា-មៈ-យៈ-គ្រឹះ] aoneamoy

មន្ទីរព្យាបាលរោគ។

អនាមយ នាម

[អៈ-ណា-មៈ-យ័ត-ឋាន] aoneamoy

ទីដែលនៅជាសុខឥតនាំបណ្ដាលឱ្យកើតជំងឺ។

អនាមយ នាម

[អៈ-ណា-មៈ-យៈ-ភាប] aoneamoy

ភាវៈនៅជាសុខឥតរោគាព្យាធិ។

អនាមយ នាម

[អៈ-ណា-មៈ-យ័ស-ស្ថាន] aoneamoy

(ម.ព. អនាមយដ្ឋាន)។